Kiedy dochodzi do skutku oświadczenie woli (np. wypowiedzenie) wysłane pocztą?               

Dość powszechnie wiadomo, że wszelkie terminy określone w pismach urzędowych (np. z sądu czy z urzędu) adresat powinien co do zasady liczyć od chwili odbioru przesyłki, nawet jeśli była ona awizowana. Dopiero nieodebranie awiza w terminie 14 dni powoduje powstanie tzw. fikcji doręczenia. W przypadku stosunków cywilnoprawnych i pokrewnych (zwłaszcza między pracodawcą i pracownikiem) znajdują zastosowanie odmienne reguły.

Kwestia ta ma istotne znaczenie w szczególności w przypadku oświadczeń rozwiązujących dany stosunek prawny (np. wypowiedzenie umowy o pracę lub jej rozwiązanie bez wypowiedzenia, wypowiedzenie umowy najmu) lub obejmujących odstąpienie od danej umowy (np. od umowy o dzieło). W tych przypadkach data otrzymania oświadczenia albo jest datą ustania danego stosunku prawnego, albo też rozpoczyna okres wypowiedzenia.

Podkreślić więc trzeba, że stosunków pomiędzy zwykłymi obywatelami, a także innymi podmiotami prawa prywatnego – w szczególności spółkami posiadającymi status przedsiębiorców oraz jednostkami organizacyjnymi działającymi jako pracodawcy – zastosowanie znajduje art. 61 § 1 k.c. Stanowi on, że oświadczenie woli które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. W tym świetle decydującego znaczenia nie ma więc okoliczność, czy i kiedy dana osoba faktycznie zapoznała się z treścią danego oświadczenia woli. Kluczowa jest pierwsza chwila, w której adresat miał możliwość w normalnym toku czynności zapoznać się z tym oświadczeniem.

Przykładowo więc, jeśli wysyłamy oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia ze względu na nieusprawiedliwione niestawiennictwo w pracy, a pracownik nie odbierze przesyłki w swoim miejscu zamieszkania i dojdzie do awizacji, chwilą doręczenia mu oświadczenia będzie chwila, kiedy faktycznie mógł to awizo odebrać (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2011, V CSK 215/11). Nie zawsze jednak chwilą tą będzie data awiza – w końcu pracownik mógł być nieobecny w domu z uzasadnionej przyczyny (zakupy, wizyta u lekarza, itp.). Nie zawsze natomiast można odebrać awizowaną przesyłkę w dniu sporządzenia awiza. Niżej podpisany stoi zatem na stanowisku, że najbezpieczniej w przypadku awizacji za datę doręczenia przyjąć kolejny dzień roboczy po jej dokonaniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1999 roku, I PKN 375/99). W omawianym przypadku to tę datę uważać więc możemy za datę doręczenia oświadczenia i ustania stosunku pracy.

Oczywiście, oświadczenie nie wywoła skutku, jeżeli pracownik nie miał możliwości odebrania korespondencji z przyczyn niezawinionych (np. był w szpitalu, chorował w domu, albo przebywał przez cały okres awizacji poza miejscem zamieszkania). Niemniej, to na pracowniku spoczywa ciężar wykazania takiej okoliczności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 roku, II PK 269/09).

Pozostaw komentarz